công minh

Một vị quan tòa công minh cầm cán cân công lý.

Định nghĩa

Tính từ:
- Công bằng và sáng suốt: "công minh" chỉ sự xét xử, đánh giá hoặc hành động dựa trên lẽ phải, không thiên vị, đồng thời thể hiện sự hiểu biết rõ ràng, sáng suốt.
- Chính trực và minh bạch: Dùng để mô tả một người hoặc một hệ thống có thái độ ngay thẳng, rõ ràng, không mờ ám trong cách xử lý công việc.

Ví dụ sử dụng

Các cách sử dụng nâng cao

"công minh chính trực": cụm từ nhấn mạnh phẩm chất vừa công bằng vừa ngay thẳng.
- Ông ấy nổi tiếng là người công minh chính trực trong mọi việc. (Ông ấy được biết đến với tính cách công bằng và ngay thẳng.)
"sự công minh": danh từ hóa hành động hoặc phẩm chất công bằng và sáng suốt.
- Sự công minh của vị quan tòa đã giúp vụ án được giải quyết đúng đắn. (Tính công bằng và sáng suốt của vị quan tòa đã mang lại kết quả chính xác.)

Biến thể và từ gần giống

Công bằng (tính từ): chỉ sự đối xử như nhau, không thiên vị — gần nghĩa nhưng không bao hàm yếu tố sáng suốt.
- Mọi người đều được đối xử công bằng. (Mọi người đều nhận được sự đối xử bình đẳng.)
Minh bạch (tính từ): rõ ràng, dễ hiểu, không che giấu — bổ sung ý nghĩa về sự rõ ràng.
- Quy trình tuyển dụng cần minh bạch để tránh tiêu cực. (Quy trình tuyển dụng cần rõ ràng để tránh sai sót.)
Chính trực (tính từ): ngay thẳng, không gian dối — thường đi kèm với công minh.
- Người chính trực luôn hành động theo lẽ phải. (Người ngay thẳng luôn làm điều đúng đắn.)

Từ đồng nghĩa

Công chính: công bằng và ngay thẳng, thường dùng trong bối cảnh pháp lý hoặc đạo đức.
Chính đáng: hợp lý và đúng với lẽ phải.
Sáng suốt: có khả năng nhìn nhận đúng đắn, không bị lừa dối.

Thành ngữ liên quan

Công minh liêm chính: kết hợp giữa công bằng, sáng suốt, thanh liêm và chính trực — thường dùng để ca ngợi phẩm chất của một người.
- Vị quan ấy nổi tiếng với đức tính công minh liêm chính. (Vị quan ấy được ca ngợi vì sự công bằng, sáng suốt, thanh liêm và chính trực.)